Erfpacht en opstal bij Natuurmonumenten
Vereniging Natuurmonumenten geeft gronden uit in erfpacht. Erfpacht lijkt op een bepaalde wijze op huur, je betaald per maand, of per kwartaal aan Natuurmonumenten voor het gebruik van de gronden. Erfpacht is verankerd in de wet. Overigens is er een groot verschil tussen ‘gewone’ pacht en erfpacht, ‘gewone’ pacht zie je relatief veel bij agrarische gronden.

Wat is erfpacht?
Erfpacht is het recht om de grond (van Natuurmonumenten) “te houden en te gebruiken” (BW 1992). Het oude Burgerlijk Wetboek (1838) spreekt over het “vol genot” van de grond. Eigendom van de grond wordt door uitgifte in erfpacht gesplitst in “bloot-eigendom” en “erfpachtrecht”. Natuurmonumenten is eigenaar van de grond en geeft het economisch eigendom van de grond uit handen aan de erfpachter. Natuurmonumenten behoudt zelf de zeggenschap over de regeling van het gebruik van de grond, het bloot-eigendom.

Wat is opstalrecht?
Het recht van opstal is het recht om een huis te hebben op de grond van Natuurmonumenten. Het opstalrecht wordt meestal voor 30 jaar uitgegeven al zijn er ook situaties met andere looptijden. De opstalhouder is eigenaar van zijn huis. Dit is bijzonder omdat wettelijk is vastgelegd dat door “natrekking” een gebouw eigendom is van de grondeigenaar. Strikt genomen is een erfpachter geen eigenaar van zijn huis, tenzij hij ook opstalhouder is.

Erven en verkopen
Erfpachtrecht is niet aan een persoon gebonden. Het recht kan daarom geërfd en verkocht worden. In de akte van uitgifte kan staan dat er een huis (opstal) op de grond gebouwd mag worden door de erfpachter. In navolgende koopaktes staat dan vaak dat de koper het erfpachtrecht koopt én de “volle eigendom” van de opstal. In feite ontstaat hierdoor een vermenging van twee rechten: het erfpachtrecht en het opstalrecht. Vaak wordt het opstalrecht bij latere overdrachten niet meer apart genoemd.